Türkiye’de İş Kazalarının Ürküten Gerçeği: Tedbirler Göz Ardı Ediliyor

Ülkemizde trafik kazalarının ardından en büyük can ve mal kaybına yol açan iş kazaları, ekonomimiz üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Yapılan analizlere göre, bu kazaların yıllık maliyeti 10 milyar doları aşıyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü kuruluşlardan Polat OSGB Sorumlu Müdürü İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu vahim tablonun temelinde yatan nedenlere dikkat çekerek, alınması gereken tedbirlerin bir maliyet değil, hayati bir yatırım olduğunu vurguluyor. Tükel, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na tam uyumun önemini bir kez daha hatırlatıyor.

6331 Sayılı Kanun ve İş Kazaları Üzerindeki Etkisi

30 Haziran 2012’de Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tehlike sınıfı ayrımı gözetmeksizin tüm iş yerleri için zorunlu hale geldi. Yaklaşık 13 yıllık uygulama sürecinde, iş güvenliğinin ne denli kritik bir konu olduğu ve alınan önlemlerin bir gider kalemi değil, geleceğe yapılan stratejik bir yatırım olduğu net bir şekilde ortaya kondu. İstatistikler, geçmişte yaşanan iş kazalarının neredeyse tamamının insan kaynaklı ihmaller ve gerekli tedbirlerin alınmamasından kaynaklandığını gösteriyor. Avrupa genelinde iş kazalarında üst sıralarda yer alan ülkemiz, bu durumun getirdiği 10 milyar dolarlık ekonomik kaybın yanı sıra, paha biçilmez insan hayatını da yitiriyor. Oysa bu kaybın yalnızca %25’i önleyici tedbirlere harcansaydı, hem acıların önüne geçilecek hem de ülke ekonomisine ciddi bir katkı sağlanacaktı.

Farkındalık Eksikliği: İş Güvenliğinin Önündeki En Büyük Engel

Polat OSGB Sorumlu Müdürü Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyulmasının bir formalite değil, sağlıklı bir iş hayatının temel taşı olduğunu belirtiyor. Uzmanlık alanı olan iş güvenliği konusunda en büyük sorunun, işverenlerdeki farkındalık eksikliği olduğunu dile getiren Tükel, “İşverenler genellikle İSG hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak görüyorlar. Ancak alınmayan her bir önlem, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açıyor. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, artık tüm iş yerlerinin İSG hizmeti almakla yükümlü olduğunu unutmamak gerekir,” şeklinde konuştu. Bu eksikliğin, basit önlemlerin dahi alınmamasına ve dolayısıyla kazaların yaşanmasına zemin hazırladığını vurguladı.

İş Kazalarını Önlemenin Basit Ama Etkili Yolları

Emin Tükel, iş kazalarının önüne geçilebilecek temel riskleri ve alınması gereken önlemleri sıralayarak, “Elektrik panolarının düzenli kontrolü, makine koruyucularının yerinde olması, yüksekte çalışma ekipmanlarının standartlara uygunluğu, kimyasal etiketlerinin güncelliği ve çalışanlara düzenli olarak verilen farkındalık eğitimleri, birçok ağır yaralanma ve ölüm vakasını engelleyebilir,” dedi. Ülkemizdeki en büyük tehlikenin ‘Bana bir şey olmaz’ anlayışı olduğunu belirten Tükel, çalışanların alışkanlıklarından kaynaklanan risk alma davranışlarının, iş kazaları oranlarını yükselten başlıca nedenlerden biri olduğunu ifade etti. Kişisel koruyucu ekipman kullanımının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak bir kumar olduğunu ve bu kumarın kaybedeninin genellikle çalışanın kendisi olduğunu sözlerine ekledi.